Wicked Problems of lastige opgaven

Soms komen we een probleem of een opgave tegen die haast onmogelijk lijkt om op te lossen. Wat is dat dan? Is het dan echt onmogelijk? Of kan het dan toch? Hoe dan?

Lees verder als je meer over het fenomeen van de Wicked Problems wilt weten en de relatie met opgavesturing.


Wicked Problems

Een Wicked Problem is een ongetemd probleem dat zich kenmerkt door een grote complexiteit. Een oplossing ligt niet direct voor handen, er zijn vele stakeholders betrokken, soms zelfs is de probleemstelling lastig eenduidig te formuleren. Ze zijn ook slecht structureerbaar. Denk hierbij aan pogingen om de jeugdzorg effectief te laten functioneren, het bevorderen van duurzame voedselproductie, het structureel oplossen van het fileleed, etc.

Opgaven

Bij de (rijks)overheid worden Wicked Problems ook wel aangeduid als opgaven. Hoewel in het woordgebruik een klein, maar toch relevant betekenisverschil zit. De term 'Wicked Problem' duidt het probleem. Terwijl de term 'Opgave' er vanuit gaat dat er iets moet gebeuren. Er is een opgave. We gaan dan het Wicked Problem bij de horens vatten en proberen op te lossen, of het dichter bij de oplossing brengen.

Hoe dan?

Het is belangrijk om vast te stellen dat een Wicked Problem een probleem is wat zich slecht laat oplossen en misschien helemaal wel niet laat oplossen, maar wellicht kunnen we een heel stuk naar de oplossing toe bewegen. Zouden we bijvoorbeeld het fileleed helemaal kunnen oplossen? Waarschijnlijk niet, maar door het toepassen van slimme interventies kunnen we vast wel beter omgaan met deze problematiek dan dat we nu doen.


Een probleem met vele gezichten

Als je kijkt naar de kenmerken van Wicked Problems dan heb je te maken met:

een probleem met diverse gezichten. Er zijn diverse stakeholders en ze beschouwen allemaal een ander aspect van het probleem. Er zijn daarmee meerdere visies tegelijkertijd mogelijk,

er is daardoor ook niet één oplossing. Dit komt juist doordat er meerdere actoren betrokken zijn en doordat er meerdere oorzaken van het probleem zijn. Daarnaast is er vaak niet één organisatie die echt de verantwoordelijkheid kan nemen van begin tot het eind.

Collaborative approach

Wat ons betreft is dé vorm om hiermee om te gaan de 'collaborative approach'. Dit betekent dat de stakeholders samen op zoek moeten naar oplossingen. Ze hebben immers allemaal hun eigen belang. In hun eentje gaan ze het niet oplossen, ze hebben altijd de ander nodig. Samen dus op zoek, waarbij het ook zomaar kan dat jouw oplossing niet als eerste wordt gekozen. Toch doe je hierin mee omdat je weet, omdat je het vertrouwen hebt, dat deze gezamenlijke zoektocht ook jou verder zal helpen. Dit is best een lastige weg, maar wel de weg met de meeste kans op succes.

Een traditionele lineaire aanpak zal zeker niet werken. Dit omdat het krachtenveld van de belangen ook nog regelmatig kan schuiven. Het samen werken aan een oplossing kan dit veld ook weer verschuiven. Zaak is dus met elkaar te werken aan een veelheid van kleine stappen die progressie bieden in de richting van de oplossing van het probleem

.

​Goed luisteren dus

Het is belangrijk om meningen bij elkaar te brengen, goed te luisteren naar de diverse standpunten en samen het vraagstuk ontwikkelen door het creëren van (kleinere) successen. Een goede, niet lineaire, aanpak is noodzakelijk. Juist het RibbonWood 10s framework past hier heel goed bij.

10s is een framework gemaakt om diverse gedachten bij elkaar te brengen, om stapsgewijs tot ontwikkeling van het vraagstuk te komen, om te kunnen experimenteren. Belangrijk is natuurlijk om met de diverse stakeholders eerst vast te stellen of er een bereidheid is om samen een dergelijke weg te volgen, en om samen af te spreken op welke manier dat het beste kan gebeuren.


Vragen? Neem gerust contact op

Kijk op onze contactpagina voor hoe je dit het beste kunt doen. Author: Kees Lindhout, kees.lindhout@ribbonwoodconsultany.com